BÁO CÁO QUÁ TRÌNH BẢO QUẢN ẢNH LIỆT SĨ TẠI GIA ĐÌNH

Giới thiệu về tiểu sử bản thân liệt sỹ và quá trình nghiên cứu bảo quản di vật, kỉ vật của liệt sỹ.

1. Thông tin chung

- Họ và tên liệt sĩ: #1 Phạm Uy

- Địa chỉ gia đình: 101 đường Lai Xá, thôn Lai Xá, xã Hoài Đức, thành phố Hà Nội

- Người đại diện gia đình: Phạm Văn Hùng; Sđt 0915500372

- Thời gian thực hiện bảo quản: 10/10/2025 

- Người thực hiện: Nhóm thực hiện công tác Bảo quản thuộc dự án Di sản Ký ức.

2. Bối cảnh gia đình liệt sĩ

Liệt sĩ Phạm Uy sinh năm 1940 tại làng Lai Xá – một ngôi làng có truyền thống yêu nước và hiếu học. Ông tham gia kháng chiến chống Mỹ  vào năm 1959. Năm 1972, ông đã hy sinh khi mới 32 tuổi. Gia đình đã giữ lại được nhiều di vật, kỉ vật (ảnh chân dung, nhật ký, bằng tổ quốc ghi công, các bằng khen….) của liệt sỹ vàlưu truyền qua 2 thế hệ như là những kỷ vật thiêng liêng nhất của gia đình.

3. Hiện trạng trước khi bảo quản

Tất cả các di vật của Liệt sỹ mặc dù được lưu giữ cẩn thận bởi gia đình liệt sỹ, tuy nhiên do thời gian và quy cách bảo quản đã có một số hư hại mà dấu hiệu cụ thể như sau: 

- Di vật là ảnh (gồm 12 bức ảnh gồm ảnh chân dung của Liệt sỹ và ảnh của gia đình liệt sỹ) có chất lượng tương đối tốt, một vài bức ảnh đã có dấu hiệu xuống cấp như thay đổi màu sắc, có vết ố (do thời gian lưu trữ quá lâu và môi trường lưu trữ chưa đạt chuẩn).

- Di vật là các loại giấy tờ: có 4 di vật được gia đình lưu giữ cẩn thận (Đặc biệt quan trọng là cuốn nhật ký của liệt sĩ viết trong thời gian tham gia huấn luyện và chiến đấu, cuốn nhật ký đã bị mối xong may mắn là đã được ông Phạm Cường ( em trai liệt sỹ) scan và lưu giữ được đến ngày nay).

- Bị chuyển màu sang màu vàng do nhiễm axit trong quá trình lưu trữ. 

- Bị thủng, bị mất mảnh (do bị côn trùng tấn công), 

- Bị mờ chữ, bị ố màu (do thời gian và độ ẩm trong không khí), bị biến dạng hoặc phá huỷ do nấm mốc.

4. Quá trình bảo quản
a) Tại nơi tiếp nhận ảnh và tài liệu:

- Chuyên gia bảo quản Barbara đánh giá tình trạng và mô tả chi tiết trong các phiếu bảo quản đối với từng bức ảnh và di vật. 

- Dưới sự hướng dẫn của chuyên gia, cán bộ dự án và gia đình đã tiến hành bảo quản cơ học ngay với những bức ảnh và tài liệu ít hư hại bằng cách vệ sinh hoặc tạo nơi lưu trữ phù hợp (sử dụng bột gôm ( tẩy được mài thành bột) để vệ sinh ảnh và tài liệu; sử dụng giấy Dó để làm hộp hoặc cách ly các tài liệu).

- Đồng thời chuyên gia cũng đưa ra phương án cụ thể cho các tài liệu đã bị xuống cấp và hư hại mà cần phải có sự hỗ trợ giúp đỡ của cán bộ bảo tàng Hà Nội trong quá trình bảo quản để có thể kéo dài tuổi thọ cho hiện vật.

- Sau đó, tất cả 16 ảnh và tài liệu được scan với chất lượng cao, được số hoá  để lưu trữ một cách tốt nhất.

b) Hỗ trợ bảo quản sau này: 

- Dựa vào hướng dẫn của chuyên gia, cán bộ BTHN  có thể hỗ trợ gia đình làm phẳng các tài liệu bị gấp, dán lại các tài liệu bị rách, bồi lại các tài liệu đã bị yếu, mất mảnh, loại bỏ nấm mốc …

- Nếu các gia đình có mong muốn được hỗ trợ xin liên hệ với cán bộ bảo quản Lê Chí Công, SĐT: 0984107133.

5. Kết quả và hướng dẫn bảo quản lâu dài
a) Kết quả:

- Các ảnh và tài liệu được thực hiện vệ sinh đã trở lên sạch hơn và được hướng dẫn tạo các phong bì có kích thước phù hợp để lưu trữ và bảo quản.

- Các ảnh và tài liệu đã được cách ly bằng giấy Dó để ngăn tình trạng dính vào nhau, nhoè mực và hạn chế tác động của nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng. Ngăn chặn bụi bẩn và sự tấn công đồng loạt của nấm mốc, côn trùng.

b) Gia đình được hướng dẫn:

- Luôn để phẳng tài liệu.
- Lưu trữ ảnh và tài liệu ở nơi khô thoáng, tránh gần bếp hoặc nơi ẩm thấp.
- Không chạm tay trực tiếp lên mặt ảnh.
- Khi muốn trưng bày, nên in bản sao thay vì bản gốc để đảm bảo độ bền lâu dài.

6. Cảm nhận và lời tri ân

Khi mở khung ảnh cũ, nhìn thấy khuôn mặt trẻ trung, hiền hậu của liệt sĩ Phạm Uy, chúng tôi cảm nhận rõ sự yên lặng thiêng liêng của ký ức.

Những bức ảnh và các tài liệu không chỉ là hình ảnh của một người đã khuất, mà là lời nhắc nhớ về một thế hệ thanh niên đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập Tổ quốc.

Chúng tôi xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc tới gia đình liệt sĩ Phạm Uy – những người đã giữ gìn ký ức bằng tất cả tình yêu và niềm tự hào suốt hơn năm mươi năm qua.

Hy vọng rằng, với những bước bảo quản nhỏ bé này, những bức ảnh và các di vật của liệt sỹ sẽ tiếp tục được lưu giữ lâu dài, như một minh chứng cho lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của người con Lai Xá năm xưa.